Giá thành sản phẩm là gì? Cách tính giá thành sản phẩm chính xác nhất

Giá thành sản phẩm là gì? Tổng hợp các cách tính giá thành sản phẩm chính xác và tối ưu lợi nhuận cho doanh nghiệp. Những vướng mắc này sẽ được chúng tôi chia sẻ trong bài viết dưới đây. Cùng tìm hiểu ngay nhé!

1. Khái niệm về giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm là toàn bộ các chi phí mà một doanh nghiệp phải chi trả để sản xuất hoặc cung cấp một sản phẩm, dịch vụ cụ thể nào đó. Và bao gồm tất cả các chi phí trực tiếp và gián tiếp liên quan đến quá trình sản xuất hoặc cung cấp sản phẩm, dịch vụ đó. Cụ thể, giá thành sản phẩm là tích lũy của các loại chi phí như sau:

• Chi phí Nguyên Vật Liệu trực tiếp: Các khoản chi phí dùng để mua nguyên vật liệu và các thành phần khác để sản xuất ra sản phẩm cuối cùng.
• Chi phí Nhân Công trực tiếp: Là khoản tiền lương của người lao động tham gia vào quá trình sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ.
• Chi phí chung: Là toàn bộ các khoản chi phí liên quan đến quá trình sản xuất như khấu hao thiết bị, chi phí máy móc, chi phí thuê nhà máy, thuê nhà xưởng,....

2. Chi tiết các loại giá thành sản phẩm

Toàn bộ các loại giá thành sản phẩm theo thời điểm sẽ được tính theo ba loại chính như sau:

• Giá thành kế hoạch là các khoản ước tính chi phí sản xuất sản phẩm dựa trên số lượng cụ thể đã được liệt kê trong kế hoạch. Hoặc là các chi phí sản xuất sản phẩm dựa theo một kế hoạch cụ thể.
• Giá thành định mức là khoản ước tính các chi phí sản xuất sản phẩm dựa trên định mức của tình hình kinh tế kỹ thuật sản xuất tại một thời điểm nhất định của mỗi kỳ kế hoạch.
• Giá thành thực tế là các khoản chi phí ước tính để sản xuất dựa trên các thông tin dữ liệu kế toán trong quá trình sản xuất thực tế.

Chi tiết về hai loại giá thành sản phẩm được phân theo phạm vi phát sinh chi phí như sau:

• Giá thành sản xuất: các khoản chi phí liên quan đến quá trình sản xuất trực tiếp như nguyên vật liệu, chi phí sản xuất chung, chi phí công nhân trực tiếp.
• Giá thành tiêu thụ là khái niệm rộng hơn, nó bao gồm cả giá thành sản xuất, chi phí quản lý doanh nghiệp và toàn bộ chi phí liên quan đến công tác phục vụ để đưa sản phẩm đến tay khách hàng.

3. Các bước quy trình để tính giá thành sản phẩm hiệu quả

Bước 1: Tổng hợp các chi phí sản xuất

Tập hợp các chi phí dở dang đầu kỳ, phát sinh trong kỳ và chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ.

Bước 2: Xác định số lượng để phân bổ

Qđk + Qsx = Qht + Qck

Bước 3: Lựa chọn cách thức tính giá thành

Bước 4: Lập bảng tính giá thành

Đây được xem là nghiệp vụ khó nhất của bộ phận kế toán. Tuy vậy, nhưng hiện nay đã có phần mềm kế toán của Bravo, hỗ trợ phân bổ chi phí và tính giá thành tự động. Từ đó, giúp doanh nghiệp tiết kiệm được rất nhiều thời gian và công sức.

4. Chi tiết về cách tính giá thành sản phẩm phổ biến nhất

Dưới đây là 5 cách tính giá thành sản phẩm hiệu quả và tiết kiệm thời gian nhất cho doanh nghiệp hiện nay. Cụ thể:

4.1. Cách tính giá thành trực tiếp đơn giản

Phương pháp này chỉ áp dụng với các quy trình sản xuất giản đơn. Doanh nghiệp chỉ sử dụng một quy trình chế biến, khối lượng lớn, mặt hàng ít, chu kỳ ngắn và sản phẩm dở dang ít hoặc không có. Cụ thể:

• Các doanh nghiệp sử dụng công nghệ sản xuất khép kín về mặt kỹ thuật.
• Các doanh nghiệp có chu kỳ sản xuất ngắn: nhà máy khai thác than, quặng, gỗ; nhà máy điện; nhà máy nước,...

Dựa vào các khoản chi phí sản xuất đã tập hợp được trong quá trình công nghệ và kết quả đánh giá sản phẩm dở dang. Từ đó, tính được tổng giá thành và giá thành đơn vị theo công thức như sau:

Ví dụ:

Tháng 9/2023, doanh nghiệp A sản xuất được 5.000 sản phẩm và sản xuất dang dở 1.290 sản phẩm. Vậy cách tích đơn giản được thống kê như trong bảng tính dưới đây.

4.2. Chi tiết về công thức tính giá thành sản phẩm phân theo tỷ lệ

Cách thức tính giá thành sản phẩm theo tỷ lệ thường được áp dụng cho các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm cùng một loại nguyên vật liệu. Tuy nhiên, sẽ có một vài quy tắc và cách thức khác nhau. Cùng với đó, phương pháp này không thể sử dụng hệ số để quy đổi sản phẩm này. Ví dụ: các doanh nghiệp dệt may, sản xuất giày dép,...

Công thức tính giá thành theo tỷ lệ thực tế là:

Trong đó: Tổng tiêu thức phân bổ chính là tổng giá định mức hoặc tổng giá thành kế hoạch đã được chuẩn bị và thống nhất trước khi bắt đầu vào quy trình sản xuất.

4.3. Cách tính giá thành theo phương pháp hệ số

Phương pháp này sẽ phù hợp với các doanh nghiệp sản xuất sử dụng cùng một số lượng nhân công và nguyên vật liệu để tạo ra nhiều loại sản phẩm. Với cách tính này thì các loại chi phí sẽ không bị tách biệt từng loại. Thay vào đó là tập trung toàn quy trình sản xuất sản phẩm.

Một số lĩnh vực, ngành nghề phù hợp để dùng cách tính giá thành theo hệ số gồm: May mặc, hóa chất, chăn nuôi, chế tạo, cơ khí, điện cơ,...

Công thức tính cụ thể:

Trong đó:

• Số sản phẩm tiêu chuẩn = Số sản phẩm từng loại x Hệ số quy đổi từng loại sản phẩm (Tiêu chuẩn được quy ước là hệ số 1)
• Tổng giá thành sản xuất sản phẩm = Số sản phẩm tiêu chuẩn x Giá thành đơn vị sản phẩm tiêu chuẩn

>>> Xem thêm: Hướng dẫn cách hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

4.4. Cách tính giá thành theo đơn đặt hàng

Thông thường, phương pháp này chỉ được sử dụng cho các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm hàng loạt. Hoặc các loại sản phẩm đơn chiếc nhưng là đơn được yêu cầu. Với cách tính này thì giá thành sẽ được quyết định theo từng đơn. Vậy nên, cách tính sẽ được thực hiện chi tiết theo từng đơn đặt hàng.

Công thức tính cụ thể:

4.5. Chi tiết về phương pháp tính giá thành loại trừ sản phẩm phụ

Phương pháp tính này chỉ phù hợp và áp dụng cho các doanh nghiệp sử dụng chung một quy trình sản xuất. Tuy nhiên, đầu ra các sản phẩm sẽ chia thành sản phẩm chính và sản phẩm phụ.

Một số các ngành nghề, lĩnh vực phù hợp với cách tính giá thành loại trừ sản phẩm phụ gồm: chế biến rượu bia, mì ăn liền, đường,...

Doanh nghiệp muốn áp dụng cách tính này, cần thực hiện hai công thức sau:

(1) Nắm rõ các khoản chi phí và tỷ trọng chi phí sản xuất sản phẩm phụ so với sản phẩm chính

(2) Giá thành sản phẩm chính

Trên đây là 5 cách tính giá thành sản phẩm được nhiều doanh nghiệp ứng dụng nhất. Vẫn còn một vài phương pháp tính khác, nhưng còn phải dựa vào độ phù hợp của lĩnh vực doanh nghiệp. Vậy nên, để lựa chọn phương pháp tính phù hợp, tiết kiệm thời gian và tăng độ chính xác cho việc tính toán thì doanh nghiệp nên ứng dụng ngay phần mềm tính giá thành sản phẩm chuyên nghiệp. Hy vọng rằng, bài viết này đã giúp bạn đọc giải đáp được các thắc mắc về cách tính giá thành sản phẩm hiện nay.

>>> Xem thêm: Phân tích và đánh giá rủi ro trong mô hình doanh nghiệp hiện nay.