Mục lục
Báo cáo tài chính là một trong những tài liệu quan trọng nhất đối với mọi doanh nghiệp. Đòi hỏi người lập báo cáo tài chính cần có sự cẩn thận và chính xác. Thông thường bộ phận kế toán sẽ đảm nhiệm các công việc này. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể thực hiện nó một cách chính xác và hạn chế tối đa rủi ro nhất. Vậy nên, bài viết này chúng tôi sẽ chia sẻ với bạn đọc một số cách làm báo cáo tài chính hiệu quả và chính xác.
1. Báo cáo tài chính là gì?
Báo cáo tài chính là một dạng tài liệu chứa các thông tin kinh tế, được trình bày theo dạng bảng biểu. Thể hiện rõ về tình hình tài chính, kinh doanh cũng như luồng tiền của một doanh nghiệp. Bên cạnh đó, báo cáo tài chính còn là phương tiện để báo cáo thực trạng tài chính, khả năng sinh lợi nhuận đến các chủ doanh nghiệp, nhà đầu tư, Cơ quan thuế,...
2. Tổng hợp một số quy định khi lập báo cáo tài chính
Tùy thuộc vào mô hình và loại hình kinh doanh của đơn vị kế toán, doanh nghiệp có thể áp dụng một số quy định chung được ban hành bởi Bộ Tài chính như sau:
2.1. Thời gian nộp báo cáo tài chính
Theo Khoản 3 Điều 29 Luật kế toán 2015 quy định về thời gian nộp báo cáo như sau:
- Trường hợp là doanh nghiệp Nhà nước: thời gian nộp báo cáo tài chính sẽ có quy định theo quý và theo năm riêng.
- Trường hợp là doanh nghiệp ngoài Nhà nước: các báo cáo tài chính năm của doanh nghiệp phải được nộp lại cho cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trước 90 ngày. Tính từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm theo quy định của pháp luật.
2.2. Một số quy định cần phải tuân thủ khi lập báo cáo tài chính
Quy định cần tuân thủ dựa theo quy mô của từng doanh nghiệp cụ thể như sau:
- Đối với doanh nghiệp nhỏ: chế độ kế toán sẽ được áp dụng theo Thông tư 132/2018/TT-BTC hoặc Thông tư 133/2016/TT-BTC
- Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ: chế độ kế toán sẽ được áp dụng theo Thông tư 133/2016/TT-BTC
- Đối với doanh nghiệp có quy mô lớn: sẽ phải áp dụng theo Thông tư 200/2014/TT-BTC
Trong đó:
- Với doanh nghiệp có quy mô siêu nhỏ được xác định là doanh nghiệp nộp thuế thu nhập theo cách tính trên thu nhập tính thuế và theo tỷ lệ % doanh thu bán hàng, dịch vụ.
- Với doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa được xác định là các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực. Và theo quy định của pháp luật về việc hỗ trợ doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa (trừ doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ) theo quy định của pháp luật về chứng khoán, liên hiệp hợp tác xã theo quy định tại Luật Hợp tác xã.
3. Lập báo cáo tài chính chỉ với 6 bước chuẩn chỉnh
Báo cáo tài chính là một trong những bộ báo cáo quan trọng nhất của doanh nghiệp. Việc lập báo cáo tài chính đòi hỏi cả một quá trình từ chi tiết đến tổng hợp. Các bộ phận kế toán phụ trách phải sắp xếp thời gian hợp lý để thực hiện. Để thực hiện chuẩn chỉnh, các báo cáo tài chính, kế toán sẽ lập qua file Excel hoặc phần mềm kế toán, phần mềm quản trị. Thông qua 7 bước cơ bản như sau:
3.1. Thu thập và sắp xếp các chứng từ kế toán
Chứng từ kế toán là tài liệu giúp doanh nghiệp nhận định rõ tình hình kinh tế, tài chính thực tế một cách chính xác nhất. Thông qua các hóa đơn đầu vào, đầu ra, sổ quỹ, bảng lương, phiếu nhập kho,... Tuy nhiên, để đưa ra các đánh giá đúng về tình hình doanh nghiệp, kế toán cần phải thu thập, kiểm tra và sắp xếp các loại chứng từ kế toán. Cần có cách sắp xếp đúng trình tự thời gian, đảm bảo tính hợp lệ và hợp pháp của các giao dịch kinh tế phát sinh trong kỳ kế toán.
Lưu ý, cần thống nhất về việc sắp xếp chứng từ trong năm tài chính như thứ tự về thời gian. Hay các chứng từ gốc của hóa đơn đầu ra và đầu vào phải kẹp cùng chứng từ hạch toán hoặc sắp xếp theo một danh mục bảng kê thuế.
3.2. Thực hiện hạch toán
Sau khi đã đồng nhất về cách sắp xếp, kế toán sẽ dựa vào các chứng từ kế toán đó để hạch toán các nghiệp vụ kinh tế về các tài khoản kế toán theo nguyên tắc kép. Nhằm phản ánh kịp thời và chính xác những thay đổi về tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp nên sử dụng thêm phần mềm quản lý hóa đơn đầu vào, nó sẽ giúp doanh nghiệp loại bỏ được các lỗi chứng từ không hợp lệ hay không đủ điều kiện.
3.3. Phân loại nghiệp vụ phát sinh theo tháng/ quý trong báo cáo tài chính
Bước phân loại này giúp doanh nghiệp xác định được các khoản doanh thu, chi phí và lợi nhuận của doanh nghiệp trong kỳ kế toán. Để đảm bảo tính công bằng, kế toán cần phân bổ các khoản thu nhập và chi phí theo nguyên tắc hợp lý. Điều này còn giúp doanh nghiệp dễ dàng so sánh với các kỳ kế toán trước.
>>> Xem thêm: Kiến thức: Biểu mẫu báo cáo tài chính doanh nghiệp vừa và nhỏ mới nhất.
3.4. Kiểm tra đối chiếu các nhóm tài khoản
Thực hiện kiểm tra và đối chiếu số liệu theo từng nhóm tài khoản để đảm bảo tính cân đối trước khi lên báo cáo tài chính. Rà soát các nhóm tài khoản cụ thể gồm:
- Kiểm tra các khoản doanh thu: rà soát các số liệu về đối tượng, thời gian, giá trị hợp đồng và các phương thức ghi nhận, xử lý doanh thu chưa thực hiện,...
- Kiểm tra các khoản chi phí: rà soát các giá trị, đối tượng, thời gian, cách phân bổ, các chi phí chưa được phân bổ,...
- Kiểm tra các khoản công nợ phải thu - trả: rà soát các đối tượng, giá trị, thời gian, cách tính lãi, cách xử lý các khoản phải thu quá hạn,...
- Kiểm tra tài sản cố định:rà soát các đối tượng, giá trị, thời gian, cách ghi nhận và đánh giá, cách xử lý các tài sản cố định hư hỏng,...
- Kiểm tra khoản giá vốn: rà soát các đối tượng, giá trị, thời gian, cách thức ghi nhận, cách tính giá vốn hàng bán, cách thức xử lý giá vốn chưa phân bổ,...
3.5. Thực hiện bút toán kết chuyển
Thông thường, bút toán tổng hợp và kết chuyển sẽ được thực hiện vào cuối kỳ kế toán (tháng, quý, năm). Sau khi thực hiện kiểm tra và rà soát các số liệu đầy đủ, kế toán cần thực hiện bút toán kết chuyển lãi/lỗ trong năm. Quá trình này bao gồm hạch toán các khoản chi phí, lỗ, lãi, doanh thu. Và đảm bảo các tài khoản từ đầu 5 đến đầu 9 không còn số dư cuối kỳ.
Trong trường hợp doanh nghiệp có khoản phát sinh thuế thu nhập. Cần thực hiện bước kết chuyển lần một để xác định lãi và số thuế phải nộp. Sau đó, thực hiện hạch toán bổ sung bút toán ghi nhận thuế và các khoản chi phí thuế phát sinh. Cuối cùng, thực hiện kết chuyển lại để ghi nhận con số lợi nhuận chính xác.
3.6. Thực hiện lập báo cáo tài chính
Cuối cùng, khi các số liệu đã được thu thập, kiểm tra và kết chuyển một cách chính xác và đầy đủ. Căn cứ theo các quy định tại Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc Thông tư 200/2014/TT-BTC để lên báo cáo tài chính cho doanh nghiệp.
Như vậy, việc lập báo cáo tài chính là một công việc rất quan trọng, đòi hỏi sự tỉ mỉ và chính xác rất cao của người thực hiện. Với 6 bước lập báo cáo tài chính được chúng tôi chia sẻ trong bài viết này, hy vọng bạn đọc sẽ thực hiện công việc này dễ dàng hơn. Nếu bạn lựa chọn phần mềm quản trị tài chính kế toán của Bravo, các bước lập báo cáo tài chính sẽ được hỗ trợ thực hiện ngay trên phần mềm một cách dễ dàng nhất, đặc biệt giảm thiểu tối đa các rủi ro không đáng có.
