Ngày 15/05/2020, BTC đã ban hành Thông tư số 39/2020/TT-BTC, nội dung sửa đổi, bổ sung chế độ báo cáo tại một số thông tư trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập.
Báo cáo kế toán, kiểm toán ảnh hưởng đến quyết định của nhiều người sử dụng thông tin tài chính. Không chỉ là câu chuyện quyết định mua vào, bán ra của nhà đầu tư, mà đây còn là một căn cứ để ngân hàng xem xét giải ngân cho doanh nghiệp, đối tác ký kết hợp đồng cung cấp dịch vụ, hàng hóa… Chính vì vậy, hoạt động trong lĩnh vực này luôn phải đảm bảo những yêu cầu chặt chẽ và tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật.
Ngày 15/05/2020 vừa qua, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 39/2020/TT-BTC sửa đổi, bổ sung chế độ báo cáo tại một số thông tư trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2020. Theo đó, tập trung vào việc sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư như: Thông tư số 199/2011/TT-BTC; Thông tư số 150/2012/T-BTC; Thông tư số 157/2014/TT-BTC; Thông tư số 292/2016/T-BTC; Thông tư số 297/2016/TT-BTC…
>>> Cập nhật Thông tư, chính sách mới nhanh nhất tại đây.
Sau đây, bài viết sẽ đi vào làm rõ một số các điểm mới đáng chú ý tại Thông tư số 39/2020/TT-BTC.
Về tổ chức bồi dưỡng và cấp Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng
Điểm đáng lưu ý của thông tư là tập trung vào quản lý phôi chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng, với 11 điểm được sửa đổi, bổ sung thể hiện ngay tại điểm 1 của Thông tư số 39, sửa đổi, bổ sung Khoản 2, Điều 8 của Thông tư số 199/2011/TT-BTC.
Trong đó, quy định các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng khóa học kế toán trưởng có trách nhiệm theo dõi, quản lý phôi Chứng chỉ được cấp và gửi Báo cáo tình hình sử dụng phôi chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng với các nội dung:
- Số lượng phôi tồn đầu kỳ;
- Số lượng phôi nhập trong kỳ;
- Số lượng phôi xuất trong kỳ;
- Số lượng phôi bị hủy;
- Số lượng phôi tồn cuối kỳ.
Định kỳ 6 tháng một lần, báo cáo được thể hiện dưới hình thức văn bản giấy hoặc bản sao điện tử, gửi về Bộ Tài chính (Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán) bằng một trong các phương thức như: gửi trực tiếp; gửi qua dịch vụ bưu chính; gửi qua hệ thống thư điện tử hoặc các phương thức hợp lệ khác theo quy định pháp luật.
Ngoài ra, quy định cụ thể về thời gian chốt số liệu và thời hạn gửi báo cáo như sau:
- Đối với báo cáo 6 tháng đầu năm: thời gian chốt số liệu được tính từ ngày 01/01 đến ngày 30/6 của năm báo cáo; thời hạn gửi báo cáo chậm nhất là ngày 31/7 năm báo cáo;
- Đối với báo cáo 6 tháng cuối năm, thời gian chốt số liệu được tính từ ngày 01/7 đến ngày 31/12 năm báo cáo; thời hạn gửi báo cáo chậm nhất là ngày 31/01 năm sau.
Mẫu báo cáo tình hình sử dụng phôi chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng (Ban hành kèm theo Thông tư số 39/2020/TT-BTC ngày 15/5/2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính)
Cập nhật kiến thức hàng năm cho kế toán viên và người hành nghề dịch vụ kế toán
Cụ thể, chậm nhất là 10 ngày kể từ khi nhận được hồ sơ, Bộ Tài chính có văn bản thông báo cho kế toán viên hành nghề về việc được hoãn hoặc không được hoãn giờ cập nhật kiến thức. Nội dung trên được quy định tại Điều 2, Thông tư số 39/2020/TT-BTC, sửa đổi bổ sung một số điều của Thông tư số 292/2016/TT-BTC ngày 15/11/2016.
Theo đó, khi kế toán viên hành nghề hoãn giờ cập nhật kiến thức trong năm nay vẫn sẽ tiếp tục được hành nghề trong năm sau nếu đã hoàn thành số giờ cập nhật kiến thức còn thiếu đến ngày 15/12 (năm nay); đồng thời có gửi văn bản thông báo bằng giấy hoặc bản sao điện tử tới Bộ Tài chính về việc hoàn thành số giờ cập nhật kiến thức trước ngày 25/12 năm nay.
Số giờ cập nhật kiến thức đã tính cho năm nay thì không được tính cho năm sau.
Trường hợp, đến hết ngày 15/12 năm nay mà kế toán viên hành nghề không cập nhật đủ số giờ theo quy định hoặc Bộ Tài chính không nhận được thông báo tình hình hoàn thành số giờ cập nhật kiến thức còn thiếu, thì kế toán viên hành nghề sẽ bị đình chỉ hành nghề dịch vụ kế toán thời hạn 01 năm, từ ngày 01/01 đến 31/12 năm sau.
Sau mỗi lớp học, danh sách tham gia lớp cập nhật kiến thức phải được gửi theo mẫu (Phụ lục số 002) ban hành kèm theo Thông tư này bằng văn bản giấy hoặc bản sao điện tử cho Bộ Tài chính, chậm nhất là 05 ngày làm việc.
Về quản lý và sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán
Với nội dung này, các thay đổi được quy định cụ thể tại Điều 3, Thông tư số 39/2020/TT-BTC sửa đổi bổ sung một số điều của Thông tư số 297/2016/TT-BTC ngày 15/11/2016.
Qua đó, định kỳ hàng năm, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán phải chốt số liệu báo cáo, gửi Báo cáo tình hình duy trì điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán, nội dung kê khai tình hình duy trì điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán cho Bộ Tài chính (Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán).
Thời gian chốt số liệu kể từ ngày 16/8 năm trước đến ngày 15/8 năm báo cáo hoặc đến thời điểm theo yêu cầu. Báo cáo được thể hiện dưới hình thức văn bản giấy hoặc bản sao điện tử, gửi chậm nhất vào ngày 31/8 hàng năm hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Ngoài ra, trước ngày 10/04 năm sau, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán phải gửi Báo cáo tình hình hoạt động năm (từ 01/01 đến 31/12), nội dung về tình hình hoạt động hàng năm của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán tới Bộ Tài chính (Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán).
Về việc hoãn giờ cập nhật kiến thức đối với kiểm toán viên
Một số điều của Thông tư số 150/2012/TT-BTC ngày 12/9/2012 hướng dẫn cập nhật kiến thức hàng năm cho kiểm toán viên đăng ký hành nghề kiểm toán đã được sửa đổi, bổ sung.
Tại khoản 1 Điều 5 Thông tư số 150/2012/TT-BTC quy định, các kiểm toán viên hành nghề kiểm toán phải đảm bảo thời gian cập nhật kiến thức tối thiểu 40 giờ trong năm trước liền kề năm đăng ký hành nghề kiểm toán; trong đó, tối thiểu 20 giờ cập nhật kiến thức về pháp luật kế toán, kiểm toán của Việt Nam và 04 giờ cập nhật kiến thức về đạo đức nghề nghiệp.
Quy định tại Khoản 1, điều 12 Thông tư số 150/2012/TT-BTC, trường hợp hợp vì những lý do đặc biệt (thai sản, tai nạn, ốm đau kéo dài trên 02 tháng), kiểm toán viên không có đủ thời gian cập nhật kiến thức, sẽ được hoãn giờ cập nhật kiến thức trong năm nếu:
- Đã cập nhật kiến thức ít nhất 20 giờ;
- Có đơn xin hoãn giờ cập nhật kiến thức trong năm gửi Bộ Tài chính;
- Có tài liệu chứng minh cho những lý do nêu trên.
Theo Thông tư số 39/2020/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Khoản 2 Điều 12 Thông tư số 150/2012/TT-BTC, để có thể tiếp tục hành nghề, kiểm toán viên cần hoàn thành đủ số giờ cập nhật kiến thức còn thiếu trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn và các tài liệu liên quan theo quy định tại Khoản 1 Điều này, Bộ Tài chính có văn bản thông báo cho kiểm toán viên về việc được hoãn hoặc không được hoãn giờ cập nhật kiến thức.
Kiểm toán viên được hoãn giờ cập nhật kiến thức trong năm nay được tiếp tục hành nghề trong năm sau nếu đã hoàn thành số giờ cập nhật kiến thức còn thiếu trước ngày 15/12/2020 và thông báo bằng văn bản giấy hoặc bản sao điện tử cho Bộ Tài chính về việc hoàn thành số giờ cập nhật kiến thức trước ngày 25/12/2020.
Trường hợp đến hết ngày 15/12/2020 mà kiểm toán viên không cập nhật đủ số giờ theo quy định hoặc Bộ Tài chính không nhận được thông báo tình hình hoàn thành giờ cập nhật kiến thức thì kiểm toán viên sẽ bị đình chỉ hành nghề kiểm toán trong 01 năm tính từ ngày 01/01 đến 31/12 năm sau.
Về quy định kiểm soát chất lượng dịch vụ kiểm toán
Thông tư số 157/2014/TT-BTC ngày 23/10/2014, chậm nhất là ngày 31/5 hàng năm, các doanh nghiệp kiểm toán phải gửi Báo cáo kết quả tự kiểm tra chất lượng dịch vụ kiểm toán cho Bộ Tài chính. Trường hợp doanh nghiệp kiểm toán được chấp thuận kiểm toán cho đơn vị có lợi ích công chúng thuộc lĩnh vực chứng khoán thì Báo cáo kết quả tự kiểm tra chất lượng dịch vụ kiểm toán phải được gửi đồng thời cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Theo Thông tư số 39/2020/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Điểm c, khoản 1, Điều 9, Thông tư số 157/2014/TT-BTC quy định về kiểm soát chất lượng dịch vụ kiểm toán như sau: Định kỳ hàng năm, từ ngày 01/01 đến ngày 31/12 năm báo cáo, doanh nghiệp kiểm toán phải thực hiện xong việc chốt số liệu và gửi báo cáo kết quả tự kiểm tra chất lượng dịch vụ kiểm toán đến Bộ Tài chính (Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán), chậm nhất là ngày 31/5 năm sau.
Nội dung báo cáo trình bày về: Các thông tin chung về doanh nghiệp kiểm toán; Tổ chức và nhân sự của doanh nghiệp kiểm toán tại 31/12 năm báo cáo; Việc đào tạo và cập nhật kiến thức cho nhân viên và kiểm toán viên; Khách hàng và dịch vụ cung cấp; Giá phí dịch vụ; Phương pháp làm việc.
Bên cạnh đó, thay vì gửi Báo cáo giải pháp khắc phục sai sót như khoản 1 Điều 24, Thông tư số 157/2014/TT-BTC, thì theo Thông tư số 39/2020/TT-BTC, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký Báo cáo kết quả kiểm tra, các doanh nghiệp kiểm toán được kiểm tra phải gửi Bản tổng hợp giải pháp khắc phục sai sót và thực hiện kiến nghị của Đoàn kiểm tra cho cơ quan kiểm tra. Trường hợp doanh nghiệp kiểm toán được kiểm tra là hội viên của Tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán, Bản tổng hợp giải pháp khắc phục sai sót và thực hiện kiến nghị của Đoàn kiểm tra phải được đồng thời gửi cho Tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán.
Bản tổng hợp giải pháp khắc phục sai sót và thực hiện kiến nghị của Đoàn kiểm tra là tài liệu tham chiếu khi kiểm tra chất lượng dịch vụ kiểm toán lần sau.
Có thể bạn quan tâm:
>>> Điều kiện để tham gia bồi dưỡng chứng chỉ Kế toán trưởng.
