Nền kinh tế đang bắt đầu xuất hiện những chuyển biến đáng kể vì Covid-19


Việt Nam đang đứng trước một thực tế là bất chấp những ồn ào gần đây về kinh tế số, người tiêu dùng và lực lượng lao động vẫn là trung tâm của nền kinh tế hiện đại. Và, khi các nhân tố chủ chốt này bị tác động, mọi thứ sẽ bị ảnh hưởng theo hiệu ứng dây chuyền.


Hiện vẫn còn sớm để đưa ra dự báo thế giới sẽ ra sao khi kết thúc đại dịch, thế nhưng một điều chắc chắn là nền kinh tế thế giới và chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ có sự chuyển biến đáng kể. Hãy cùng xem, sự chuyển biến này là gì và những tác động của chúng đến nền kinh tế Việt Nam qua phân tích sau đây.


Cung cầu gián đoạn


Đầu tháng 2/2020, sau hơn hai tháng kể từ khi bùng phát dịch Covid-19, lệnh phong toả được áp dụng tại Trung Quốc đã gây ra sự gián đoạn chưa từng thấy trong chuỗi cung ứng nguyên vật liệu và hàng hóa toàn cầu. Khi đó, người ta dần nhận ra rằng, một nền kinh tế mà phụ thuộc quá nhiều vào khu vực sản xuất của Trung Quốc sẽ rất dễ bị tổn thương.


Biểu hiện cụ thể là lượng hàng tồn kho ở nhiều nước đang cạn kiệt nhanh chóng, kéo theo tình trạng thiếu hụt cũng bắt đầu xảy ra tại khắp nơi trên thế giới. Các doanh nghiệp bên ngoài Trung Quốc đang được hối thúc để tìm kiếm nguồn nguyên vật liệu thay thế ở nước khác, nhằm phục vụ đơn đặt hàng. 


Cuối tháng 3/2020, có 83% số công ty trong chuỗi giá trị hữu hình (nhà bán lẻ, thương nhân, vận chuyển, nhà sản xuất) tại Việt Nam gặp vấn đề về nguồn cung nguyên phụ liệu trong tháng 2, 3; và có đến 47% trong số họ gặp khó khăn cụ thể với nguồn cung từ phía Trung Quốc. Sự thiếu hụt này phần lớn là nguồn nguyên liệu thô. (Khảo sát được thực hiện bởi Công ty Tư vấn quản trị cung ứng CEL Consulting)


Vấn đề nguồn cung cấp nguyên phụ liệu mới rồi cũng sớm được tìm ra, song trở ngại gặp phải còn là các chuyến bay đang dần bị buộc phải ngừng lại, nguồn hàng hóa xuất nhập khẩu cũng chậm trễ vì thiếu hụt nguồn nhân lực. Ước tính, hiện có tới 3,4 tỷ người đang phải tuân thủ lệnh cách ly, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức tiêu dùng; thậm chí có nơi còn không được đến siêu thị.


Có thể thấy, tác động của đại dịch Covid-19 không loại trừ bất kể quốc gia hay mức độ phát triển nào.



Lệnh phong tỏa áp dụng tại Trung Quốc do dịch Covid-19 đã gây ra sự gián đoạn chưa từng thấy trong chuỗi cung ứng nguyên vật liệu và hàng hóa toàn cầu


Tại Việt Nam, một số mặt hàng dù đang có mức tăng trưởng rõ rệt như: thực phẩm đóng gói (tăng 26%), sản phẩm chăm sóc cá nhân (29%), các loại sữa (10%)… song sự gia tăng này là mua dự trữ chứ không phải sự gia tăng tiêu dùng lành mạnh. 


>> Nhiều ngành hàng vẫn kiếm bộn tiền giữa dịch COVID-19


Các công ty trong các lĩnh vực khác nhau đều chung hy vọng tình hình dịch bệnh ở Trung Quốc sẽ sớm được khống chế, qua đó có cơ hội phục hồi nhanh nhiều ngành hàng. Thế nhưng, dù điều đó có xảy ra, thì tới thời điểm hiện tại, lượng đơn đặt hàng vẫn đang ở mức thấp nhất, thậm chí nhiều ngành hàng không có như: may mặc, thời trang, giày dép, xe, đồ nội thất, điện tử… 


Ở Việt Nam, đơn đặt hàng của các doanh nghiệp phụ thuộc vào xuất khẩu đang bị hủy mỗi ngày, đặc biệt là đơn hàng từ các nước châu Âu và Mỹ. Bên cạnh đó, các công ty giao nhận, vận tải hàng hóa tại Việt Nam cũng đang giảm từ 25%-70% lượng hàng. Hệ quả, một vài doanh nghiệp vừa và nhỏ đã tuyên bố phá sản, mặt bằng kinh doanh bị trả lại, lĩnh vực bất động sản và xây dựng trì trệ, ngành công nghiệp đang bị đe dọa.


Như vậy, bất chấp những ồn ào của kinh tế số gần đây thì người tiêu dùng và lực lượng lao động vẫn là trung tâm của nền kinh tế hiện đại Việt Nam. Và, khi hai nhân tố chủ chốt này bị tác động, hiệu ứng ảnh hưởng dây chuyền sẽ xuất hiện.


Cần thiết chuyển kênh


Khi phải ở nhà nhiều hơn, đồng nghĩa việc người tiêu dùng sẽ giảm mạnh lượng chi tiêu. Cũng theo khảo sát của CEL Consulting, trong quý I/2020, doanh thu của các công ty hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ, phân phối và dịch vụ hậu cần (không bao gồm thương mại điện tử và giao hàng chặng cuối) đã giảm 25% và được dự báo sẽ không phục hồi trong năm nay.


Ngoài ra, dịch bệnh kéo theo việc giãn cách xã hội đã buộc người tiêu dùng tại thành thị lựa chọn cách mua sắm an toàn hơn. Cho nên, thương mại điện tử và dịch vụ giao hàng tận nhà đã trở nên cấp thiết, giúp các công ty và nhà hàng nhỏ dù có lệnh đóng cửa, không được phục vụ tại chỗ cũng vẫn duy trì được hoạt động ở mức nhất định.



Thương mại điện tử và dịch vụ giao hàng tận nhà đang là cứu cánh cho những công ty và nhà hàng nhỏ giữa mùa dịch bệnh


Về tổng quan, một lượng lớn hàng hóa đã được chuyển sang các kênh mua sắm trực tuyến. Dẫu vậy, thách thức lớn nhất mà sự thay đổi này mang lại đối với kênh phân phối nội địa chính là năng lực vận chuyển hàng hóa đường dài. 


Với tình hình vận chuyển bằng đường hàng không và đường sắt bị hạn chế tối đa hiện nay, thì việc vận chuyển giữa hai miền Bắc – Nam sẽ gặp khó. Các xe tải chạy đường dài cũng sẽ trở nên thiếu, dẫn đến sự chậm trễ và gián đoạn không mong muốn trong việc giao nhận hàng hóa.


Tại một diễn biến khác, khi người tiêu dùng bắt đầu quen với việc giao hàng tận nơi, thì TMĐT sẽ phát triển nhanh. Chắc chắn, đây sẽ là xu hướng cơ bản trong ngành hàng tiêu dùng. Hiện, tiến trình xây dựng chính phủ điện tử cũng đang đươc thúc đẩy vì những hệ quả của virus corona, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân thực hiện các nghĩa vụ hành chính trực tuyến, làm giảm thiểu tình trạng chờ đợi lâu và thói quan liêu.


>> Quản trị hệ thống phân phối bán lẻ trong doanh nghiệp


Vậy, xu hướng mới sẽ là?


Trong cuộc chiến chống Covid-19, khi một số quốc gia đang gặt hái nhiều kết quả hứa hẹn như Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc, thì dường như các nước Âu, Mỹ vẫn sẽ phải đối mặt với việc phong tỏa ít nhất cho đến tháng 6 hoặc 7. Vậy nên, dù đặt trong kịch bản Covid-19 được khống chế, thì thời điểm để các nước Âu, Mỹ phục hồi sớm nhất cũng phải là quý III và IV/2020.


Đó còn chưa kể đến tình trạng bất ổn đang xảy ra ở thị trường chứng khoán Mỹ, cộng thêm nỗi lo về một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu sắp đến, dù Cục Dự trữ Liên bang (FED) đã bơm vào thị trường một lượng lớn tiền mặt để hỗ trợ cho nền kinh tế. Như vậy, dù cho các quốc gia khác có xu hướng phục hồi nhanh, nhưng nếu Mỹ bị ảnh hưởng nặng nề bởi Covid-19, thì nền kinh tế thế giới cũng sẽ phải đối mặt với các thách thức nghiêm trọng vào những tháng tới. 



Do tình hình dịch bệnh, doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuỗi cung ứng sẽ phải chống chọi hoặc thậm chí biến mất, để lại lỗ hổng lớn trong chuỗi cung ứng và buộc các doanh nghiệp phải chọn lại đối tác cho mình


Tại Việt Nam, theo khảo sát của CEL Consulting, 80% doanh nghiệp đã hoặc đang xem xét triển khai các chương trình khuyến mãi đặc biệt để đảm bảo doanh số tối thiểu; và 60% trong số đó đã thay đổi dòng sản phẩm. Trong bối cảnh tiêu dùng biến động và xu hướng tiêu dùng mới lên ngôi, các công ty cần phải đổi mới và tái cơ cấu. Và, chắc chắn doanh nghiệp nào không thể thích nghi đủ nhanh với hoàn cảnh mới, sẽ bị loại khỏi “cuộc chơi”.


Dù còn khá sớm để dự báo thế giới sẽ ra sao sau khi đại dịch Covid-19 kết thúc, thì ta vẫn chắc chắn một điều là nền kinh tế thế giới và chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ có sự chuyển biến đáng kể.


Một vài xu hướng đã bắt đầu xuất hiện, như:


– Đặt hàng trực tuyến trở thành thói quen phổ biến của người tiêu dùng, các kênh thương mại điện tử sẽ ngày càng được khẳng định.


– Các chuỗi cung ứng được địa phương hóa, từ đó làm giảm sự phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu. Người tiêu dùng (NTD) sẽ ưu tiên cao hơn cho các sản phẩm địa phương thay vì hàng nhập khẩu.


– Tăng cường yêu cầu về nguồn gốc hàng hóa và tuân thủ các tiêu chuẩn về an toàn của sản phẩm.


– Trong chuỗi cung ứng, doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ phải chống chọi hoặc thậm chí biến mất, để lại lỗ hổng lớn trong chuỗi cung ứng và buộc các doanh nghiệp phải tìm đối tác khác.


– Các giải pháp kỹ thuật số được triển khai nhanh chóng, làm tăng hiệu suất kinh doanh và các đối tác thuộc chuỗi giá trị sẽ được kết nối khăng khít hơn.


– Các dịch vụ thuê ngoài như logistics, sản xuất để sản xuất, kinh doanh linh hoạt hơn sẽ tăng tốc.


Theo Doanh nhân Sài Gòn


>> 7 bước để phục hồi lại doanh nghiệp sau đại dịch


 

News

Tin tức liên quan



    tư vấn khách hàng